iZýaû\úe ùghiLû - @ûPû~ðý jeòje

@ld Kêcûe eûCZ _êeú Ròfäûe iûlúùMû_ûk ùMûUòG _âiò¡ Zú[ð iÚû^ ö icMâ bûeZeê jRûe jRûe ~ûZâú ùiVûKê @ûi«ò ö gâúeûcP¦â_êe Mâûc iûlúùMû_ûk c¦òe Vûeê @Ì \ìeùe [ôaûeê IWògûe @^ý Mâûc Zêk^ûùe UòKòG @ûMê@û [ûG ö Gjò Mâûce cjûù\a aâjàûue ùi @õPkùe ùagþ LûZòe ö 1879 ciòjû `ûfþMê^ Ké¾ \ßòZúdû (ù`aî@ûeú cûi) g^òaûe \ò^ cjûù\a aâjàûu ù~Cñ _â[c _êZâ ùjfû Zûjûeò ^ûc \ò@ûMfû jeò ö _ûõPahð adiùe jeò cû’uê jeûA[ôùf ö cjûù\a aâjàûue @Ì adi ùjûA[ôaûeê ùi \ßòZúd aòaûj Kùf ö iûaZ cû’u \ßûeû _ûkòZ ùjûA[ôùf ö iûaZ cû’ue Zò^ò_ê@u ^ûc eûc, ùMûaò¦ I gue, Sò@ ^ûc ^ògû [ôfû ö Mñûe b‰ðûKêke Äêfeê _ûgþKeò jeò _êeú Ròfäû aò\ýûkdùe ^ûc ùfLûA[ôùf ö _ûC[ôaû PûeòUuû aéZòùe ùi cûiKe Lyð aj^ Keò[ôùf ö ùiVûùe ùi ùMû_ú^û[ \ûg _ûLùe ejò[ôùf ö ùMû_ú bûA^ûu \ßûeû ùMû_a§ê \ûiu ijòZ _eòPòZ ùjùf ö ùMû_a§êue _âbûa jeò C_ùe _Wòfûeê aòfûZò _Zkû fêMû _ò§òaûe KÌ^û jeòue cCkò Mfû ö ùMû_ú^û[ I ùMû_a§êue _âbûaùe jeò _ûfUòMfû R^Zûe ùiaK ö cû^aòK Z[û ùa÷_æaòK bòZùe ùi iûc¬iý eLô _ûeê[ôùf ö PòKòiôû @bûaeê ù~Cñ jARû ùeûMú PòKôûe KeêQò Zûuê @bd ù\aû_ûAñ ùi ù~ZòKò @ûMbe ùjC[ôùf ùKûeû_êUe _ûjûW, Rwf ùKûkùe ejò[ôaû @û\òaûiú c^ùe @ZýûPûe aòeê¡ùe gqòe iõPd Keòaû _ûAñ c¤ VòKþ ùijò _eòcûYùe aýûKêkZû ù\LûC[ôùf ö @ZýûPûe ijò ijò ù~Cñ \eò\â ùfûKue @õUû ^Añ ~ûAQò ùicû^u jûZ]eò, @õUûKê @ûCñiòù\A iò]û Keòaû Kû~ðýKê jeò ùiaû cù^Keê[ôùf ö @ijûde C¡ûe _ûAñ jó jeò R^à ùjûAQ«ò ö cû^a icûRe ùiaû ~mùe jeòuê Ciôûje Nò@ ù~ûMûC[ôùf CKôkcYò _ŠòZ ùMû_a§ê \ûiö jeòje _ûfUòMùf aò_æaú, iõÄûeK, gòlK I \kòZ ^ò~ðýûZòZcû^ue KÌaU ö @ûRò IWÿògûe ù~Cñ ùKûYKê ~û@ ù\Lôa @ûPû~ðý jeòjeue QûZâ ö ùQûUùakê jeòje ^òR _ûV _Xÿòaû _ùe Mñûe @^ý ùfûKcû^uê _ûV_Xÿû«ò ö \òù^\òù^ cû gâ¡ûù\aú jeòe NeKê ù`eòaû aòk´ ùjùf aýÉ ùjûA_Wÿ«ò ö Kêj«ò “Zê GùZ ùfûKuê _ûV _XÿûCQê, ùcûùZ UòKòG _Xÿû«ê^ò” ? GZòKòùe jeò ùjûAMùf ‘cû’e gòlK ö ^òR cûcêñ @Rûu Nùe _êeúùe ejò _ûV _Xÿòùf ö G`.G._ûgþ _ùe jeòje _ò.Gfþ _Xÿòùf ö KUKeê ~ûA KfòKZûùe IKòfûZò _ûV _Xÿòùf ö IKòfûZòe ùgh _eúlû ^ù\A _êeú Ròfäû Äêfùe @ûiò gòlKZû Kùf ö ieKûeú PûKòeúùe c^ cû^òfû ^ûjó ö ^úkMòeò MWÿRûZùe ùMûUòG _âÉûaòZ jûAÄêfùe KòQò \ò^ Kû~ðý Kùf ö Gjò icdùe RûZúd @ûù¦ûk^ cêŠ ùUKòfûYò ö _fòUòKûf GùRõU KaþùW^þ eûcþùiu aòh \éÁòùe Cq jûAÄêfUò _Wòaûeê, ùi eûRûuê Äêf bûwòù\aûKê _eûcgð ù\ùf ö Äêf bûwòfû, ùZYê jeòje ^úkMòeòeê KUKe _ýûeúùcûj^ GKûùWcúKê Pûfò@ûiòùf ö KUKùe ùi ^òRe \lZû ù~ûMêñ icÉue _âòd_ûZâ ùjùf ö 1912 ciòjûùe jeòje Pûfòùf iZýaû\úeê aKêka^ aò\ýûkdKê ö CKôkcYò, ^úkKY×, ùMû\ûaeúg, ^¦Kòùgûe I Ké_ûiò§êu MjYùe ùiVûùe ùi @û\gð aò\ýûkd PkûAaûùe ijbûMú ùjûA[ôùf ö 1912ùe @ijù~ûM @ûù¦ûk^ @ûe¸ ùjfû ö ùMû_a§ê @ûù¦ûk^ùe ù~ûM ù\aûeê ieKûe iZýaû\ú RûZúd aò\ýûkdKê a¦ Keòù\ùf ö Z[û_ò jeòje gòlû\û^e iêù~ûM iaêùaùk ùLûRê[û«ò ö 1930ùe jRûeúaûM ùRfþ bòZùe a¦úcû^uê _XÿûAaûe \ûdòZß jeòjeu C_ùe [ôfû ö bûeZQûW @ûù¦ûk^ùe ù~ûMù\A ùi 1942 ciòjû @MÁcûiùe aâjà_êe ùRfþùe @UKa¦ú ùjùf ö \êAahðKûk _âZò\ò^ RM^Üû[ \ûi, ùfûK^û[ cògâ, ùMû_a§ê ùPø]êeú I bûMúe[ô cjû_ûZâu ùckùe aiò jeòje MúZû I C_^òh\ _Xÿû«ò ö ùijòVûùe icÊe gâúc\þ bûMaZ MúZû ePòZ ùjûA[ôfû ö cjûcôû Mû§úu WûKeûùe ^ìZ^ gòlûe _âaZð^ _ûAñ CKôk ùcøkòK gòlû _eòh\ MV^ KeûMfû ö Gjò _eòh\e ibû_Zò [ôùf @ûPû~ðý jeòje ö 1930 ciòjûe @ûA^ @cû^ý @ûù¦ûk^e \ûdòZß ù^ùf ùMûa§ê ùPø]êeú I @ûPû~ðý jeòje ö faY iZýûMâj \k ùijò ahð G_âòf Q@ ZûeòL \ò^ KUKVûeê aûùfgßee AõPêWò @bòcêùL aûjûeòùf ö _â[ùc ùMû_a§ê ùPø]êeúuê Mòe` Keò^ò@ûMfû ö G_âòf 13 ZûeòLùe faY @ûA^þ @cû^ý KeòaûKê ~ûA jeòje Mòe` ùjùf I jRûeúaûM ùRfùe ejòùf ö 1931ùe jeòje ùRfùe [û@û«ò ö Mû§úRúue jeòR^ _\~ûZâû _êeúeê @ûe¸ ùjfû ö ~ûZâûe ùghùakKê jeòje ùRfeê cêqò_ûA Mû§úRúuê ù\LûKùf ö 1942 ciòjûùe “bûeZ QûW” @ûù¦ûk^ùe jeòje ù~ûMù\A \êAahðeê @]ôK Kûk ùRfùe ejò 1944 ùghbûMùe ùRfeê cêq ùjùf ö jeòje \êA[e aòaûj Keò[ôùf c¤ Zûu \êAUò Èúue @Kûk céZêý NUò[ôfû ö ~êaK @aiÚûeê iõiûeòK iêLeê c^Kê ù`eûAù^A icûRe ùiaûKê @û\eò ù^A[ôùf ö IWÿògûe ^ûeú RûMeY icdùe ùi ^ûeú cû^u bòZùe cûZû, bMò^ú aû K^ýûe eì_jó ù\LôQ«ò ö 45 ahð adi ùaùk 1924ùe ùi _êeú aò]aûgâce _eòPûk^û \ûdòZß ù^A[ôùf ö jeòR^ @ûù¦ûk^e ù^ZéZß IWÿògûùe jó jeòje ù^A[ôùf ö @Æégýcû^uê @û_Yûe Keòù^A[ôùf jeòje ö RùY @Æégý @^û[ gaKê \ûj Keò[ôaûeê, aâûjàYcûù^ jeòjeuê RûZòeê @UK Keòaû_ûAñ @ûMbe ùjùf ö RùY _ŠòZ c^ê iõjòZûeê ùgûË _Xÿò aêSûAù\ùf ù~ @^û[e gaiKôûe Kùf @gßùc] ~me `k còùk ö jeòR^ ùiaû Keê[ôaû Rd«ú KcòUò Ze`eê @ûPû~ðý jeòjeuê 5 jRûe Uuû I cû^_Zâ ù\aûe K[û CVòfû ö jeòje Meòa jeòR^uê ùiaû _ûAñ Uuû ù^aûKê eûRòùjùf ö Kò«ê @bò^¦^ Mâ^Ú ù^aûKê @eûRò ùjùf ö CKôk aògßaò\ýûkde WKÖùeUþ, C_û]ô MjY KeòaûKê @ÊúKûe Keòù\A[ôaû cYòhUòG Meòae ùiaû _ûAñ @bò^¦^e Mâ^ÚUòKê MâjYKùf ö IWÿògûe Êû]ú^Zû @ûù¦ûk^e _âKéZ PòZâ ù~ùZùaùk c^ c¤Kê @ûùi, @ûPû~ðý jeòjeue ù\g_âZò cìfýaû^ \û^, cjû^þ iõMâûc _âZò Kòbkò ejòQò Zûjûe CùfäL aòùgh bûaùe ù\Lû~ûG ö 1928ùe ùMû_a§êue ù\jû« I 1948ùe Mû§ú Mêkò ùPûUùe Ukò _Wòaûe \ûeêY \êüL«K NUYû Zûu c^eê icÉ @û^¦ ù^A~ûA[ôfû ö ùijò\ò^Vûeê iaê Kûc Pûùf iZ, Kò«ê c^ùe @û^¦ ^[ûG ö aòù^ûaûRúu bì\û^ @ûù¦k^ùe ù~ûMù\A c^_âûYù\A Kû~ðý @ûe¸ Kùf ö 1954 ciòjûùakKê RYû_Wòfû ù~ ùi \éÁògqò jeûAaiòùfYò ö `Kúe cògâu iûjû~ðýùe jeòje Pk_âPk Keê[û@û«ò ö 1958 G_âòf 29 ZûeòLùe ùMû_a§ê ùPø]êeú iõiûe QûWò PûfòMùk ö @ûPû~ðý jeòjeu C_ùe _Wÿòfû gq ]KþKû ö ùi GKûùakùK ZUiÚ ùjûAMùf ö iõ_ì‰ðeìù_ bûwò _Wòfû _ìaðeê Zûue cù^_WòMfû ecûù\aúu K[û ö c^e ùKûjKê Pû_ò @gú ahðe aé¡ C_eKê ù\LûA[ôùf @ù^K iûjûi ö ùMû_aûaêu bì\û^ @ûù¦ûk^e \ûdòZß ù^ùf jeòje ö 1962eê 1968 _~ðý« _êeú ùMû_a§ê ba^ùe @ûPû~ðý jeòje ejòùf ö ùiùZùakKê Zûue ak Kcò @ûiòfûYò iZ Z[û_ò c^e akùe cSòùe cSòùe aêfò ~ûA Kcðúûc^uê ù_âeYû ù\A[û«ò ö cûZâû]ôK adi ù~ûMêñ ùi @ù^K K[û bêfò ~ûCQ«ò ö @ù^K icdùe Wûqecû^ue _eûcgð ùfûWû _WêQò ö Zûue ù\j Leû_ ejòaûeê Zûuê KUK ù[ûeò@ûiûjòe bì\û^ @`òiKê @ûYò ejòaûe aýaiÚû KeûMfû ö 1971 ù`aî@ûeú 21 ZûeòL eaòaûe Q@Uû _Pûg cò^òUþùe @ûPû~ðý jeòje \ûi Pòe\ò^ _ûAñ @ûLô aêRòù\ùf öKâùc ùfûK Mjkò ùjûACVòfû ù[ûeò@û iûjòe bì\û^ @`òiþ ö jVûZþ Zú[ð _ûfUòMfû ö iZýe _ìRûeú, \êüiÚ, ^òùÇhòZ, \eò\â I @ûZðea§ê ö IWògûe gòlû, iõÄûe I Êû]ú^Zû @ûù¦ûk^e @Mâ\ìZ, _õPiûLûu c¤eê ùghiLû ceò aò @ce ejòMùf @ûc _ûLùe ö _ûeû\ßú_ MWÿ, KêRw, RMZþiòõj_êe ùcû ^õ - 99376914