KòG ùi Kfû ùcû _ìaðRu Gjò _aòZâ bìcòe G \ê\ðgûö Kûjûe aaðeZû GjûKê ^ò¿ûâY KeòQòö Gbkò bûa
aòjßk ùjûA ùi Kû¦ò CVò[ôùfö Zûu aû¿eê¡ KY×eê
bûeZ bìcò _ûAñ ù~Cñ bûa^û iéÁò ùjûA[ôfû, Zûjû Zûu
ùfL^úùe _âZò`kòZ ùjfû Gaõ ùi eP^û Kùf ‘\
CùŠW iòbòfûAùRi^’ Gaõ ‘Gùcûw \ aòfòbið’ ‘\
fýûŠ @` G còfòd^ cêýUò^’ Gaõ ‘\ G^òMàû @`
@ûeûAbûf’ Zûue Gjò iûjòZý iéÁò Zûu ùa\^ûeê R^àòZ
Gjò iûjòZý KéZú Zûuê _ea©ðú Kûkùe ù^ûùaf _êeÄûe
iò^û ù\fû Kò«ê ^òR _ìaðRu bìcòe fêY×^Kûeúuê gûÉò
ù\A_ûeòfû ^ûjóö ù^÷_f ~\ò cû©ðŠ c¦òeKê ùKùa
~ûA[ûù« Zûjûe bMÜÉê_Kê ù\Lò Zûue _âûY ^ò½òZ
eìù_ Kû¦ò CVò[û«ûö MòfMòU- aûfUòÉû^ ùKak aâûjàY
I cê^ò,Ehòue _aòZâ bìcò ^[ôfû , Gjûe _âùZýK @]ôaûiú
[ôùf RùY RùY iû]K , iõÄéZ,aòm I aò\êhúö RûYòùf
@û½~ðý fûMòa ù~, aògßùe iaêVûeê @]ôK \ò^ a*ê[þôaû
ùfûKcûù^ ùjCQ«ò MòfMòU- aûfUòÉû^e @]ôaûiúö
GVûùe Agßeu @ûgúaûð\ [ôfû cê^òEhòue Z_iýû
akùe Gjò bìcò iòq I _aòZâ ùjûA[ôfûö Kò«ê 1339eê
GVûùe Aifûcúd iõÄéZòe _âùag `kùe Gjû ùKak
@_aòZâ ùjûA^[ôfû aeõ Gjûe HZòjý, iõÄéZò,_eμeû
I bûhûKê jeûA iμê‰ð ^ò¿âûY ùjûAMfûö 1839
^ùb´e cûiùe ùWûMâû KcûŠe,ùRûeûIße iòõ, Kûgàúee
Z}ûkú^ cjûeûRû Mêfûa iòõu ij ùc< Keò _êYò [ùe
MòfMòU- aûfUòÉû^Kê jò¦ê eûRýùe _eòYZ Keòaû_ûAñ
C\ýc Kùfö 1840ùe GVûKûe Aifûcúd gûiK
@j¹\ gûjuê _eûÉ Keò ùicûù^ ÄŸêð, _½òc Zò±Z
\Lf Keòù^ùfö 1940eê 1960 _~ðý« GVûùe
ùWûMâû,gûjû Lû^\û^, gòLcû^u c¤ùe _âak iõNhð
ùjfûö _ea©ðú icdùe 1860 _~ðý« Gjû gòL I
_ùe ùWûMâûu @]ô^ùe [ôfûö 1870ùe R¹ê Kûgàúee
cjûeûRû Mêfûa iòõ GjûKê iμì‰ð \LfKê ù^A[ôùfö
cjûeûRû Mêfûa iòõu \êA RY _ê@ [ôùf û aW _ê@
@ce iòõj I iû^ _ê@ _âZû_ iòõj û @ce iòõju
Jeêheê 1895 ùiù_Ö´e 23ùe R^àfûb Keò[ôùf
jeò iòõö R¹êe @c^ cjfùe cjûeûRû _âZû_ iòõu
bûA eûRû @ce iòõ ùRûcIßûfu GKcûZâ _êZâ [ôùf jeò
iòõö eûRû @ce iòõ @^ý ùKøYiò i«û^ i«Zò ^[ôaûeê
1909ùe Zûu _òZûu ù\jû« _ùe _âZû_ iòõj jeò
iòõju gòlû \òlû aêSò[ôùf û ùWeûWê^ I _ùe aâòùU^ùe
Zûue gòlû ùjûA[ôfû û aâòùU^ ieKûe jeò iòõju
@bòbûaK bûùa ùcRe GP ùK aâûeuê ^ò~êq Keò[ôùfö
ùWeûWê^ùe gòlûfûb Keòaû _ùe cjûeûRû _âZû_ iòõ
Zûuê 1915ùe KcûŠe A^ Pò` ^ò~êq Keò[ôùfö
Kò«ê aýqòMZ Rúa^ùe jeò iòõ ^òRe ù~ø^ fûkiûKê
PeòZû[ð Keòaû _ûAñ aûUaYû ùjûA~ûA[ôùfö Gjò
KûeYeê 1921ùe _ýûeòie RùY aûeûw^ûuê
ùiùZùaùk 3fl _ûDŠ Zûuê ZŠ MYòaûKê _Wò[ôfûö
Gjò icdùe ùi @ûA^MZ iciýûùe Q¦ò
ùjûA_Wò[ôùfö Rúa^Kê â@di I @ûeûcùe @ZòaûjòZ
Keê[ôaû jeò iòõ ^òR \û\û _âZû_ iòõu @ù«ýÁòùe c¤
ùfûKcû^uê \ûcú @kuûe aû<ò GK bò^Ü _eμeû iéÁò
Keò[ôùfö 1925ùe _âZû_ iòõu ù\jû« _ùe jeò
iòõ R¹ê Kûgàúee \ûd\ bûùa Mû\ò i¸ûkò[ôùfö
1927ùe ùi R¹ê Kûgàúe _ûAñ GK ÊZª @ûA^ _âYd^
Keò[ôùf ö~ûjû\ßûeû ùKøYiò aâòUòg ^ûMeòK R¹ê
Kûgàúeùe iμ©ò Kâd Keò_ûeòa ^ûjóö _ea©ðú icdùe
Gjò @ûA^ ]ûeû 370 ij ù~ûWò\ò@ûMfû I _ŠòZ
ù^jeê GjûKê 35(K) bûùa @ùa÷] bûùa fûMê
Keò[ôùfö 1935ùakKê \ßòZúd aògß~ê¡e @ûguû iéÁò
ùjûA[ûGö aâòUòg gûiK Z}ûkú^ dêGiGi@ûe(Ehò@û)
C_ùe ^Re eLòaû _ûAñ jeò iòõu ij MòfMòUùeûjòZ eûd aûfUòÉû^Kê fòRùe ù^aûKê GK Pêqò Êûle Kùfö 60ahð
_ûAñ AõùeRcûù^ GjûKê fòRùe ù^AMùfö ùZùa
1944ùe còZâgqò aòRdú ùjaû ij aòâUòg gûiK iμì‰ð [Kò
~ûA[ôùfö ùicûù^ ^òR@ûWê bûeZ QûWò _kûA~òaûKê iÚòe
Kùfö ùZYê cjûeûRû jeò iòõuê MòfMòU- aûfUòÉû^e fòR
\fòf ù`eûAù\aû ij Gjûe cûfòKû^û ÊZß
ù`eûAù\A[ôùfö Kò«ê ùiùZùakKê MòfMòU- aûfUòÉû^ùe
cjûeûRû jeòiòõu Ze`eê _¬ûa I ùWûMâû ùeRòùc<e KòQò
ùi÷^ý Gaõ aâòUòg gûiKu GKû]ôK ùeRòùc< cêZd^
ùjûA[ôfûö aòâUòg ùi÷^ýu Ze`eê ùcRe Ißòfòdc ùi^ûcêLý
[û@û«òö cjûeûRû jeò iòõu ùi^û aûjò^úe ù^ZéZß ù^C[û«ò
iêùa\ûe aûae Lû^ö aûae Lû^ RùY _âbûaú aýqò [ôfûö
1944ùakKê bûeZe RûZúd KõùMâi I cêifòc fòM @ûc
ù\ge bûMý ^ò¡þðûeY Keòiûeò[û«òö ù\gKê ]cð bò©òùe
\êAbûM Keòaû_ûAñ @ûùfûP^û ùjC[ûGö Giaê bòZùe
iêùa\ûe aûae Lû^ hW~ª Kùeö 1947 @MÁ 15ùe
ù\g aòbûR^ ùjaû_ùe cjûeûRû jeò iòõ AŠò@û AŠòù_ùŠ<
@ûKÖe aýaiÚû cêZûaK _ûKòÉû^ Kò´û bûeZ Kûjûeò ij ^cògòaû
_ûAñ ùNûhYû Ke«òö Kò«ê R¹ê Kûgàúee i_äûA fûA^
_ûKòÉû^ùe ejò~ûGö ùiùZùakKê R¹ê Kûgàúeùe
74_âZògZ ùfûK cêifòc ùjûAiûeò[û@û«òö KûeY 1339eê
1819 _~ðý« fMûZûe bûùa ]cðû«eúKeY ù~ûMê GVûKûe
jò¦êcû^uê cêifòc KeûA\ò@û~ûA[ûGö Gjò icd c¤ùe
ùiVûùe aû¤ ùjûA jò¦êcûù^ 6[e ]cðúd _kûd^e gúKûe
ùjûA[ôùfö ù\g aòbûR^ _ùe _ûKòÉû^ cjûeûRû jeò iòõuê
aûe´ûe _ûKòÉû^ùe cògò~òaû_ûAñ _âa©ðûC[ûGö Kò«ê ùi eûRò
^ùjaûeê @ùKÖûae 20ùe _ûKòÉû^ Gjûe Kaòfû aû _VûY
cû^uê @^ê_âùag KeûGö @ùKÖûae 24 iê¡û ùicûù
ù^øùieû ùiKÖe _~ðý« _j*ò~û@û«òö _eòiÚòZò @i¸ûkùjaû
ù\Lò jeò iòõ bûeZe ijûdZû ùfûW«òö bûeZ Zûuê ùi÷^ý
ijûdZû KeòaûKê eûRò jêGö Kò«ê Gjû a\kùe @ûùKèi^ùe
Êûle KeòaûKê Kêjû~ûGö ùi @ùKÖûae 26ùe G[ôùe Êûle
Ke«òö _ìeû R¹ê Kûgàúe bûeZe @w ùjûA~ûGö bûeZúd
Raû^cûù^ _ûKòÉû^e Q\àùagú Kaûfòcû^uê ZWòù\C[û«òö
Kò«ê Gjò icdùe ùiL @a\êfäû I ù^jeê Mb‰ðe fWð
cûC<ùaU^u ij _eûcgð Keò RûZòiõNe jÉùl_ ùfûW«òö
`kùe RûZòiõN jÉùl_ Kùe Kò«ê Giaê bòZùe ùZùY
MòfMòU- aûfUòÉû^ùe bò^Ü NUYûKâc eì_ ^òGö aûae Lû^
^ò¿©ò ^òG MòfMòU- aûfUòÉû^Kê _ûKòÉû^ ij cògûAù\aûKêö
jeò iòõ ùi \êAUò ùeRòùc< i¸ûkê[ôaû RùY iêùa\ûe [þôfûö
Zûjû ^òKUùe Gbkò ùKøYiò ^ò¿©ò ù^aûKê @]ôKûe ^[ôfûö
Kò«ê ùi ùcRe Ißòfòdcuê _âa©ðûA _¬ûa I ùWûMâû ùeRòùc<e
icÉ Raû^uê @Zò ^égõi bûùa jZýû Keò MòfMòU- aûfUòÉû^
_ûKòÉû^ùe cògòfû ùaûfò ùNûhYû Keò\òGö cjûeûRû jeò iòõ
bûeZ ij @ûùKèi^ùe Êûle Keòaû _ùe @ûA^MZ \éÁòeê
MòfMòU- aûfUòÉû^ iμì‰ð bûeZe @õg ùjûA~ûA[ûGö Kò«ê
1947 @ùKÖûae 26_eVûeê bûeZe ùKøYiò gûiK
MòfMòU- aûfUòÉû^ _ûAñ ùKùaùjùf \ûaò c¤ Keò^ûjû«òö
1971ùe bûeZ _ûKòÉû^ ~ê¡ùe aûõfûù\g iéÁò jêGö
17 Wòùi´e 1971ùe _âûd 93jRûe _ûKòÉû^ú ùi÷^ý
bûeZ ^òKUùe @ûZàic_ðY Ke«òö GjûKê ù^A Cbd ù\g
c¤ùe ùag @ûùfûP^û jêG ùghùe Rêf`òKe @fäú bêù…û
Gaõ Zûu Sò@ ùa^ûRòe bêù…û ^ì@û\òfäú @ûiò iòcfû
eûRò^ûcûùe Êûle Ke«òö G[ôcêZûaK bûeZ _ûKòÉû^e
93jRûe ùi÷^ýuê QûWò\òGö _ûKòÉû^ c¤ bûeZe ~ê¡a¦ú
[ôaû 54RY Raû^uê cêq Keòù\aûKê ùNûhYû Kùeö Kò«ê
Gjò ùNûhYû @ûRò _~ðý« ùNûhYûùe ejòMfûö ^ì@û\òfäúeê
ù`eò~òaû _ùe bêù…û ùNûhYû Ke«ò Kûgàúe _ûAñ @ûùc
Nûi LûAaê _ùQ jRûùe ahð fùXA Keòaêö iòcfû eûRò^ûcû
icdùe @^ûagýK10Uò aò¦ê iûcòf KeûMfûö Kò«ê ùi[ôùe
MòfMòU- aûfUòÉû^Kê _ûKòÉû^e @ùa÷] KaRûeê cêKêkûAaû
_ûAñ ]ûWòUòG ùfLûMfû ^ûjòñö `òiû\ú _ûKòÉû^ iòcfû
eûRò^ûcûKê c¤ @ûRò `ê... Keò CWûAù\AQòö MòfMòUaûfUòÉû^e @]ôaûiúcûù^ cìkeê _ûKòÉû^ aòùeû]ú
Kûkû«eùe ùicû^uê iòjû cêifòc Keû~ûA[ôfûö
Kò«ê 1972ùe bêù…û ^ì@û\òfäúeê ù`eòaû _ùe
\úNð gßûiQûWò MòfMòU- aûfUòÉû^e ^ûc `â<òde
@ûbò^ýê Keòù\ùfö _ea©ðú icdùe GVûùe
_ûKòÉû^ Kâòcò^ûf @ûKÖ Kû~ðýKûeú ùjfûö GVûKûe
ùfûKcû^uê @ûRò _~ðý« ^ûMeòKe @]ôKûe
\ò@û~ûA^ûjóö Kò«ê Gjû _âZýl bûùa _ûKòÉû^
ieKûeu gûi^ @]ô^ùe ejòQòö 1965ùe
_ûKòÉû^ ^òùR MòfMòU- aûfUòÉû^cKê Ehò@û
jûZùe ùUKòù\aû _ûAñ C\ýc Keò[ôfû G[ô_ûAñ
Pêqò c¤ Êûle ùjûA[ôfûö Kò«ê 65~ê¡ ù~ûMê Gjò
ù~ûR^û Kû~ðýKûeú ùjûA_ûeòfû^ûjóö _ea©ðú
icdùe MòfMòU- aûfUòÉû^ C_ùe Pú^e ^Re
_Wòfûö Pú^ bfbûùa RûYòQò ù~, MòfMòUaûfUòÉû^ _é[òaúe iaêVûeê MêeêZß_ì‰ð iÚû^ö KûeY
GVûùe 50eê @]ôK aWaW dêeû^òdc I iê^û LYò
@Qòö @ûRò ùiA[ô_ûAñ Pú^ MòfMòU- aûfUòÉû^Kê
jûùZAaû _ûAñ aòfòd^ aòfòd^ Wfûe bòKûeú
_ûKòÉû^Kê \û^ KeêQòö Pú^e CùŸgý ùjCQò
ReêeúKûkú^ icdùe bûeZ cjûiûMeùe Pú^e
GKcûZâ Rk_[ @[ðûZ ùÁâU @` cfûAKûKê ~\ò
bûeZ @aùeû] Keò\òG ùZùa Pú^ Rò^Rò@ûñweê
MòfMòU- aûfUòÉû^ù\A iò_òAiò cû¤cùe c¤_âûPý
ùK¦âúd Giò@û I dêùeû_ _~ðý« _j*ò_ûeòaö
GVûùe CùfäL Keòaûe CùŸgý ùjCQò ~\ò Gjû
@ûùc aêSò_ûeêQê ùZùa K’Y bûeZ ieKûe Gjû
aêSò_ûeê^ûjû«òö @ûRò bûeZ aògße GK @û[ðòK gqò
bûùa Cbû ùjaûKê ~ûCQòö 2030 ùakKê bûeZ
Rû_û^Kê _Qùe _KûA aògße ZéZúd @û[ðòK gqò
ùjaö ùZùa aògß aûYòRý Kûeaûeùe MòfMòUaûfUòÉû^e MêeêZß K’Y @ûc gûiKcûù^ aêS«ò
^ûjóö aûÉaòKZû ùjCQòö ùcø~ðý gûi^, Mê¯ gûi^
icdùe @ûc _ìaðRcûù^ GjûKê ùag bfbûùa
aêSò[ôùfö ùiA[ô_ûAñ PûYKýu KìU^úZòùe
MòfMòU- aûfUòÉû^Kê _âû[còKZû \ò@û~ûA[ôfûö
PûYKý jò¦êKêg,ùi_ùU gZîKê ùeûKòaû _ûAñ C\ýc
Keê[ôùfö Kò«ê 700ahð ùjfû @ûùc @ûc _ìaðRu
@bòmZû , aòmZû Gaõ C_ù\gKê bêfò ~ûA[ôfêö
@ûRò ùcû\ò , gûjû I ùWûbûf @ûc _ìaðRu ùijò
@bòmZûeê cìk ejiý ùLûRò aûjûe KeêQ«òö bûeZ
~\ò aògß gq ùjaûKê Pûùjñ ùZùa MòfMòUaûfUòÉû^ jûùZAaû ^òjûZò Reêeúö Gjû bûeZe
@]ôKûeö Kò«ê KõùMâi ù~ûM @ûRò _~ðý« @ûùc
^òRe bìLŠKê ^òRVûeê \ìùeA eLòùQö _ûKòÉû^
MòfMòU- aûfUòÉû^e ùWùcûMâû`òKê _eòa©ð^
KeòiûeòfûYòö ùiVûùe _ûÉê^ I iê^Üúcû^uê @ûYò
b©òð KeòiûeòfûYòö Pú^ MòfMòU- aûfUòÉû^e iê^û
I dêeû^òdc LYò C_ùe ^Re eLòaû ij ùiVûeê
icMâ aògßKê iõù~ûM Kfûbkò Ißû^ ùafÖ Ißû^ ùeûWe
Ê_Ü ù\LêQòö @ûRò aûÉûaZûKê aêSò[ôaû ùcû\ò gûjû
I ùWûbûf MòfMòU- aûfUòÉû^_ûAñ GùZ C\ýc
KeêQ«òö KòQò\ò^ Zùk iõi\ùe Méjcªú gûj ù~êCñ
Êeùe Kjò[ôùfù~, R¹ê Kûgàúe cûù^ ùKak
bûeZ @]ô^ùe [ôaû R¹ê Kûgàúe ^êùjñö _ûK @]ôKéZ
Kûgàúe , MòfMòU- aûfUòÉû^, @KèûA Pú^ Gaõ
1963ùe _ûKòÉû^ Pú^Kê ù\A[ôaû ÄûŸðê ^\úe
5jRûe KòùfûcòUe @*k c¤ iûcòfö ùZYê
a©ðcû^e gûi^ K©ðû @ûc ù\ge HZòjûiòK,
ùbøùMûkòK, eûRù^÷ZòK I @[ðù^÷ZòK MêeêZß I
@ûagýKZûKê aêSòaû ij @ûce iêelûKê , iêelû_ûAñ
MòfMòU- aûfUòÉû^ ùKùZ Reêeú Zûjû jé\dwc
KeòQ«òö iìZeûõ GjûKê Gùa ù`eûA@ûYòaû @ûce
ù¤d ùjaû CPòZ
aòjßk ùjûA ùi Kû¦ò CVò[ôùfö Zûu aû¿eê¡ KY×eê
bûeZ bìcò _ûAñ ù~Cñ bûa^û iéÁò ùjûA[ôfû, Zûjû Zûu
ùfL^úùe _âZò`kòZ ùjfû Gaõ ùi eP^û Kùf ‘\
CùŠW iòbòfûAùRi^’ Gaõ ‘Gùcûw \ aòfòbið’ ‘\
fýûŠ @` G còfòd^ cêýUò^’ Gaõ ‘\ G^òMàû @`
@ûeûAbûf’ Zûue Gjò iûjòZý iéÁò Zûu ùa\^ûeê R^àòZ
Gjò iûjòZý KéZú Zûuê _ea©ðú Kûkùe ù^ûùaf _êeÄûe
iò^û ù\fû Kò«ê ^òR _ìaðRu bìcòe fêY×^Kûeúuê gûÉò
ù\A_ûeòfû ^ûjóö ù^÷_f ~\ò cû©ðŠ c¦òeKê ùKùa
~ûA[ûù« Zûjûe bMÜÉê_Kê ù\Lò Zûue _âûY ^ò½òZ
eìù_ Kû¦ò CVò[û«ûö MòfMòU- aûfUòÉû^ ùKak aâûjàY
I cê^ò,Ehòue _aòZâ bìcò ^[ôfû , Gjûe _âùZýK @]ôaûiú
[ôùf RùY RùY iû]K , iõÄéZ,aòm I aò\êhúö RûYòùf
@û½~ðý fûMòa ù~, aògßùe iaêVûeê @]ôK \ò^ a*ê[þôaû
ùfûKcûù^ ùjCQ«ò MòfMòU- aûfUòÉû^e @]ôaûiúö
GVûùe Agßeu @ûgúaûð\ [ôfû cê^òEhòue Z_iýû
akùe Gjò bìcò iòq I _aòZâ ùjûA[ôfûö Kò«ê 1339eê
GVûùe Aifûcúd iõÄéZòe _âùag `kùe Gjû ùKak
@_aòZâ ùjûA^[ôfû aeõ Gjûe HZòjý, iõÄéZò,_eμeû
I bûhûKê jeûA iμê‰ð ^ò¿âûY ùjûAMfûö 1839
^ùb´e cûiùe ùWûMâû KcûŠe,ùRûeûIße iòõ, Kûgàúee
Z}ûkú^ cjûeûRû Mêfûa iòõu ij ùc< Keò _êYò [ùe
MòfMòU- aûfUòÉû^Kê jò¦ê eûRýùe _eòYZ Keòaû_ûAñ
C\ýc Kùfö 1840ùe GVûKûe Aifûcúd gûiK
@j¹\ gûjuê _eûÉ Keò ùicûù^ ÄŸêð, _½òc Zò±Z
\Lf Keòù^ùfö 1940eê 1960 _~ðý« GVûùe
ùWûMâû,gûjû Lû^\û^, gòLcû^u c¤ùe _âak iõNhð
ùjfûö _ea©ðú icdùe 1860 _~ðý« Gjû gòL I
_ùe ùWûMâûu @]ô^ùe [ôfûö 1870ùe R¹ê Kûgàúee
cjûeûRû Mêfûa iòõ GjûKê iμì‰ð \LfKê ù^A[ôùfö
cjûeûRû Mêfûa iòõu \êA RY _ê@ [ôùf û aW _ê@
@ce iòõj I iû^ _ê@ _âZû_ iòõj û @ce iòõju
Jeêheê 1895 ùiù_Ö´e 23ùe R^àfûb Keò[ôùf
jeò iòõö R¹êe @c^ cjfùe cjûeûRû _âZû_ iòõu
bûA eûRû @ce iòõ ùRûcIßûfu GKcûZâ _êZâ [ôùf jeò
iòõö eûRû @ce iòõ @^ý ùKøYiò i«û^ i«Zò ^[ôaûeê
1909ùe Zûu _òZûu ù\jû« _ùe _âZû_ iòõj jeò
iòõju gòlû \òlû aêSò[ôùf û ùWeûWê^ I _ùe aâòùU^ùe
Zûue gòlû ùjûA[ôfû û aâòùU^ ieKûe jeò iòõju
@bòbûaK bûùa ùcRe GP ùK aâûeuê ^ò~êq Keò[ôùfö
ùWeûWê^ùe gòlûfûb Keòaû _ùe cjûeûRû _âZû_ iòõ
Zûuê 1915ùe KcûŠe A^ Pò` ^ò~êq Keò[ôùfö
Kò«ê aýqòMZ Rúa^ùe jeò iòõ ^òRe ù~ø^ fûkiûKê
PeòZû[ð Keòaû _ûAñ aûUaYû ùjûA~ûA[ôùfö Gjò
KûeYeê 1921ùe _ýûeòie RùY aûeûw^ûuê
ùiùZùaùk 3fl _ûDŠ Zûuê ZŠ MYòaûKê _Wò[ôfûö
Gjò icdùe ùi @ûA^MZ iciýûùe Q¦ò
ùjûA_Wò[ôùfö Rúa^Kê â@di I @ûeûcùe @ZòaûjòZ
Keê[ôaû jeò iòõ ^òR \û\û _âZû_ iòõu @ù«ýÁòùe c¤
ùfûKcû^uê \ûcú @kuûe aû<ò GK bò^Ü _eμeû iéÁò
Keò[ôùfö 1925ùe _âZû_ iòõu ù\jû« _ùe jeò
iòõ R¹ê Kûgàúee \ûd\ bûùa Mû\ò i¸ûkò[ôùfö
1927ùe ùi R¹ê Kûgàúe _ûAñ GK ÊZª @ûA^ _âYd^
Keò[ôùf ö~ûjû\ßûeû ùKøYiò aâòUòg ^ûMeòK R¹ê
Kûgàúeùe iμ©ò Kâd Keò_ûeòa ^ûjóö _ea©ðú icdùe
Gjò @ûA^ ]ûeû 370 ij ù~ûWò\ò@ûMfû I _ŠòZ
ù^jeê GjûKê 35(K) bûùa @ùa÷] bûùa fûMê
Keò[ôùfö 1935ùakKê \ßòZúd aògß~ê¡e @ûguû iéÁò
ùjûA[ûGö aâòUòg gûiK Z}ûkú^ dêGiGi@ûe(Ehò@û)
C_ùe ^Re eLòaû _ûAñ jeò iòõu ij MòfMòUùeûjòZ eûd aûfUòÉû^Kê fòRùe ù^aûKê GK Pêqò Êûle Kùfö 60ahð
_ûAñ AõùeRcûù^ GjûKê fòRùe ù^AMùfö ùZùa
1944ùe còZâgqò aòRdú ùjaû ij aòâUòg gûiK iμì‰ð [Kò
~ûA[ôùfö ùicûù^ ^òR@ûWê bûeZ QûWò _kûA~òaûKê iÚòe
Kùfö ùZYê cjûeûRû jeò iòõuê MòfMòU- aûfUòÉû^e fòR
\fòf ù`eûAù\aû ij Gjûe cûfòKû^û ÊZß
ù`eûAù\A[ôùfö Kò«ê ùiùZùakKê MòfMòU- aûfUòÉû^ùe
cjûeûRû jeòiòõu Ze`eê _¬ûa I ùWûMâû ùeRòùc<e KòQò
ùi÷^ý Gaõ aâòUòg gûiKu GKû]ôK ùeRòùc< cêZd^
ùjûA[ôfûö aòâUòg ùi÷^ýu Ze`eê ùcRe Ißòfòdc ùi^ûcêLý
[û@û«òö cjûeûRû jeò iòõu ùi^û aûjò^úe ù^ZéZß ù^C[û«ò
iêùa\ûe aûae Lû^ö aûae Lû^ RùY _âbûaú aýqò [ôfûö
1944ùakKê bûeZe RûZúd KõùMâi I cêifòc fòM @ûc
ù\ge bûMý ^ò¡þðûeY Keòiûeò[û«òö ù\gKê ]cð bò©òùe
\êAbûM Keòaû_ûAñ @ûùfûP^û ùjC[ûGö Giaê bòZùe
iêùa\ûe aûae Lû^ hW~ª Kùeö 1947 @MÁ 15ùe
ù\g aòbûR^ ùjaû_ùe cjûeûRû jeò iòõ AŠò@û AŠòù_ùŠ<
@ûKÖe aýaiÚû cêZûaK _ûKòÉû^ Kò´û bûeZ Kûjûeò ij ^cògòaû
_ûAñ ùNûhYû Ke«òö Kò«ê R¹ê Kûgàúee i_äûA fûA^
_ûKòÉû^ùe ejò~ûGö ùiùZùakKê R¹ê Kûgàúeùe
74_âZògZ ùfûK cêifòc ùjûAiûeò[û@û«òö KûeY 1339eê
1819 _~ðý« fMûZûe bûùa ]cðû«eúKeY ù~ûMê GVûKûe
jò¦êcû^uê cêifòc KeûA\ò@û~ûA[ûGö Gjò icd c¤ùe
ùiVûùe aû¤ ùjûA jò¦êcûù^ 6[e ]cðúd _kûd^e gúKûe
ùjûA[ôùfö ù\g aòbûR^ _ùe _ûKòÉû^ cjûeûRû jeò iòõuê
aûe´ûe _ûKòÉû^ùe cògò~òaû_ûAñ _âa©ðûC[ûGö Kò«ê ùi eûRò
^ùjaûeê @ùKÖûae 20ùe _ûKòÉû^ Gjûe Kaòfû aû _VûY
cû^uê @^ê_âùag KeûGö @ùKÖûae 24 iê¡û ùicûù
ù^øùieû ùiKÖe _~ðý« _j*ò~û@û«òö _eòiÚòZò @i¸ûkùjaû
ù\Lò jeò iòõ bûeZe ijûdZû ùfûW«òö bûeZ Zûuê ùi÷^ý
ijûdZû KeòaûKê eûRò jêGö Kò«ê Gjû a\kùe @ûùKèi^ùe
Êûle KeòaûKê Kêjû~ûGö ùi @ùKÖûae 26ùe G[ôùe Êûle
Ke«òö _ìeû R¹ê Kûgàúe bûeZe @w ùjûA~ûGö bûeZúd
Raû^cûù^ _ûKòÉû^e Q\àùagú Kaûfòcû^uê ZWòù\C[û«òö
Kò«ê Gjò icdùe ùiL @a\êfäû I ù^jeê Mb‰ðe fWð
cûC<ùaU^u ij _eûcgð Keò RûZòiõNe jÉùl_ ùfûW«òö
`kùe RûZòiõN jÉùl_ Kùe Kò«ê Giaê bòZùe ùZùY
MòfMòU- aûfUòÉû^ùe bò^Ü NUYûKâc eì_ ^òGö aûae Lû^
^ò¿©ò ^òG MòfMòU- aûfUòÉû^Kê _ûKòÉû^ ij cògûAù\aûKêö
jeò iòõ ùi \êAUò ùeRòùc< i¸ûkê[ôaû RùY iêùa\ûe [þôfûö
Zûjû ^òKUùe Gbkò ùKøYiò ^ò¿©ò ù^aûKê @]ôKûe ^[ôfûö
Kò«ê ùi ùcRe Ißòfòdcuê _âa©ðûA _¬ûa I ùWûMâû ùeRòùc<e
icÉ Raû^uê @Zò ^égõi bûùa jZýû Keò MòfMòU- aûfUòÉû^
_ûKòÉû^ùe cògòfû ùaûfò ùNûhYû Keò\òGö cjûeûRû jeò iòõ
bûeZ ij @ûùKèi^ùe Êûle Keòaû _ùe @ûA^MZ \éÁòeê
MòfMòU- aûfUòÉû^ iμì‰ð bûeZe @õg ùjûA~ûA[ûGö Kò«ê
1947 @ùKÖûae 26_eVûeê bûeZe ùKøYiò gûiK
MòfMòU- aûfUòÉû^ _ûAñ ùKùaùjùf \ûaò c¤ Keò^ûjû«òö
1971ùe bûeZ _ûKòÉû^ ~ê¡ùe aûõfûù\g iéÁò jêGö
17 Wòùi´e 1971ùe _âûd 93jRûe _ûKòÉû^ú ùi÷^ý
bûeZ ^òKUùe @ûZàic_ðY Ke«òö GjûKê ù^A Cbd ù\g
c¤ùe ùag @ûùfûP^û jêG ùghùe Rêf`òKe @fäú bêù…û
Gaõ Zûu Sò@ ùa^ûRòe bêù…û ^ì@û\òfäú @ûiò iòcfû
eûRò^ûcûùe Êûle Ke«òö G[ôcêZûaK bûeZ _ûKòÉû^e
93jRûe ùi÷^ýuê QûWò\òGö _ûKòÉû^ c¤ bûeZe ~ê¡a¦ú
[ôaû 54RY Raû^uê cêq Keòù\aûKê ùNûhYû Kùeö Kò«ê
Gjò ùNûhYû @ûRò _~ðý« ùNûhYûùe ejòMfûö ^ì@û\òfäúeê
ù`eò~òaû _ùe bêù…û ùNûhYû Ke«ò Kûgàúe _ûAñ @ûùc
Nûi LûAaê _ùQ jRûùe ahð fùXA Keòaêö iòcfû eûRò^ûcû
icdùe @^ûagýK10Uò aò¦ê iûcòf KeûMfûö Kò«ê ùi[ôùe
MòfMòU- aûfUòÉû^Kê _ûKòÉû^e @ùa÷] KaRûeê cêKêkûAaû
_ûAñ ]ûWòUòG ùfLûMfû ^ûjòñö `òiû\ú _ûKòÉû^ iòcfû
eûRò^ûcûKê c¤ @ûRò `ê... Keò CWûAù\AQòö MòfMòUaûfUòÉû^e @]ôaûiúcûù^ cìkeê _ûKòÉû^ aòùeû]ú
Kûkû«eùe ùicû^uê iòjû cêifòc Keû~ûA[ôfûö
Kò«ê 1972ùe bêù…û ^ì@û\òfäúeê ù`eòaû _ùe
\úNð gßûiQûWò MòfMòU- aûfUòÉû^e ^ûc `â<òde
@ûbò^ýê Keòù\ùfö _ea©ðú icdùe GVûùe
_ûKòÉû^ Kâòcò^ûf @ûKÖ Kû~ðýKûeú ùjfûö GVûKûe
ùfûKcû^uê @ûRò _~ðý« ^ûMeòKe @]ôKûe
\ò@û~ûA^ûjóö Kò«ê Gjû _âZýl bûùa _ûKòÉû^
ieKûeu gûi^ @]ô^ùe ejòQòö 1965ùe
_ûKòÉû^ ^òùR MòfMòU- aûfUòÉû^cKê Ehò@û
jûZùe ùUKòù\aû _ûAñ C\ýc Keò[ôfû G[ô_ûAñ
Pêqò c¤ Êûle ùjûA[ôfûö Kò«ê 65~ê¡ ù~ûMê Gjò
ù~ûR^û Kû~ðýKûeú ùjûA_ûeòfû^ûjóö _ea©ðú
icdùe MòfMòU- aûfUòÉû^ C_ùe Pú^e ^Re
_Wòfûö Pú^ bfbûùa RûYòQò ù~, MòfMòUaûfUòÉû^ _é[òaúe iaêVûeê MêeêZß_ì‰ð iÚû^ö KûeY
GVûùe 50eê @]ôK aWaW dêeû^òdc I iê^û LYò
@Qòö @ûRò ùiA[ô_ûAñ Pú^ MòfMòU- aûfUòÉû^Kê
jûùZAaû _ûAñ aòfòd^ aòfòd^ Wfûe bòKûeú
_ûKòÉû^Kê \û^ KeêQòö Pú^e CùŸgý ùjCQò
ReêeúKûkú^ icdùe bûeZ cjûiûMeùe Pú^e
GKcûZâ Rk_[ @[ðûZ ùÁâU @` cfûAKûKê ~\ò
bûeZ @aùeû] Keò\òG ùZùa Pú^ Rò^Rò@ûñweê
MòfMòU- aûfUòÉû^ù\A iò_òAiò cû¤cùe c¤_âûPý
ùK¦âúd Giò@û I dêùeû_ _~ðý« _j*ò_ûeòaö
GVûùe CùfäL Keòaûe CùŸgý ùjCQò ~\ò Gjû
@ûùc aêSò_ûeêQê ùZùa K’Y bûeZ ieKûe Gjû
aêSò_ûeê^ûjû«òö @ûRò bûeZ aògße GK @û[ðòK gqò
bûùa Cbû ùjaûKê ~ûCQòö 2030 ùakKê bûeZ
Rû_û^Kê _Qùe _KûA aògße ZéZúd @û[ðòK gqò
ùjaö ùZùa aògß aûYòRý Kûeaûeùe MòfMòUaûfUòÉû^e MêeêZß K’Y @ûc gûiKcûù^ aêS«ò
^ûjóö aûÉaòKZû ùjCQòö ùcø~ðý gûi^, Mê¯ gûi^
icdùe @ûc _ìaðRcûù^ GjûKê ùag bfbûùa
aêSò[ôùfö ùiA[ô_ûAñ PûYKýu KìU^úZòùe
MòfMòU- aûfUòÉû^Kê _âû[còKZû \ò@û~ûA[ôfûö
PûYKý jò¦êKêg,ùi_ùU gZîKê ùeûKòaû _ûAñ C\ýc
Keê[ôùfö Kò«ê 700ahð ùjfû @ûùc @ûc _ìaðRu
@bòmZû , aòmZû Gaõ C_ù\gKê bêfò ~ûA[ôfêö
@ûRò ùcû\ò , gûjû I ùWûbûf @ûc _ìaðRu ùijò
@bòmZûeê cìk ejiý ùLûRò aûjûe KeêQ«òö bûeZ
~\ò aògß gq ùjaûKê Pûùjñ ùZùa MòfMòUaûfUòÉû^ jûùZAaû ^òjûZò Reêeúö Gjû bûeZe
@]ôKûeö Kò«ê KõùMâi ù~ûM @ûRò _~ðý« @ûùc
^òRe bìLŠKê ^òRVûeê \ìùeA eLòùQö _ûKòÉû^
MòfMòU- aûfUòÉû^e ùWùcûMâû`òKê _eòa©ð^
KeòiûeòfûYòö ùiVûùe _ûÉê^ I iê^Üúcû^uê @ûYò
b©òð KeòiûeòfûYòö Pú^ MòfMòU- aûfUòÉû^e iê^û
I dêeû^òdc LYò C_ùe ^Re eLòaû ij ùiVûeê
icMâ aògßKê iõù~ûM Kfûbkò Ißû^ ùafÖ Ißû^ ùeûWe
Ê_Ü ù\LêQòö @ûRò aûÉûaZûKê aêSò[ôaû ùcû\ò gûjû
I ùWûbûf MòfMòU- aûfUòÉû^_ûAñ GùZ C\ýc
KeêQ«òö KòQò\ò^ Zùk iõi\ùe Méjcªú gûj ù~êCñ
Êeùe Kjò[ôùfù~, R¹ê Kûgàúe cûù^ ùKak
bûeZ @]ô^ùe [ôaû R¹ê Kûgàúe ^êùjñö _ûK @]ôKéZ
Kûgàúe , MòfMòU- aûfUòÉû^, @KèûA Pú^ Gaõ
1963ùe _ûKòÉû^ Pú^Kê ù\A[ôaû ÄûŸðê ^\úe
5jRûe KòùfûcòUe @*k c¤ iûcòfö ùZYê
a©ðcû^e gûi^ K©ðû @ûc ù\ge HZòjûiòK,
ùbøùMûkòK, eûRù^÷ZòK I @[ðù^÷ZòK MêeêZß I
@ûagýKZûKê aêSòaû ij @ûce iêelûKê , iêelû_ûAñ
MòfMòU- aûfUòÉû^ ùKùZ Reêeú Zûjû jé\dwc
KeòQ«òö iìZeûõ GjûKê Gùa ù`eûA@ûYòaû @ûce
ù¤d ùjaû CPòZ
Comments
Post a Comment