Pú^Kê @û_Y ùKZòKò RûY«ò? C©e còkòa ùiZòKò, ù~ZòKò Pú^¨ @ûcKê RYûAaûKê Pûùjñ,
KûeY Pú^¨e eji¥Kê ùb\ Keòaû ùLû\¨ Pú^e ijûdZû aò^û i¸a ^êùjñ û Pú^ùe ùKak
PûA^û ùfûKu QWÿû @^¥ KòQò ùQûUò@û Rò^òh ù\LôaûKê còùk^ûjóö WâûM^ cûUòeê C_ôû\òZ
iaêKòQò aògûk I bdue ùjûA[ûG û
Pú^e iaê Kû~ýð I aýaiÚû c¤ bd i*ûeKûeú û Gjûe \c^Kûeú I MYZª aòùeû]ú gûi^
ùiVûKûe ùfûKuê bdbúZ Keò eLòaû ij iaê _âKûee cû^aòK @]ôKûeeê a*òZ KeòQòö
GVûùe Kcêý^òÁ gûi^ Pú^Kê Gbkò GK ùRfLû^ûùe _eòYZ KeòQò, ù~CñVûùe aýqò
Êû]ú^Zû Z \ìee K[û cYòh cYòh ùjûA a*òaû iÚòZòùe ^ûjóö cYòhe Azû, iéR^gúkZû,
aýqòMZ @ûgû, @ûKûõlû KòQò ^ûjóö GVûùe _âZòùeû] Kùf MêkòLûAaûKê _ùWö Pú^e Gbkò
\c^ ^úZò GVûKûe ùfûKuê _gê ic Rúa^ a*òaûKê aû¤ KeòQòö bûeZúd aýaiûdúu
Kûeaûe ù~ûMê MXòCVò[ôaû \lòY Pú^e _f ^\ú @aaûjòKûe jõKõ \ßú_ 1842ùe _â[c
@`òc ~ê¡ _ùe aâòUòg iûcâûRý @]ô^Kê @ûiò[ôfûö 1997ùe aòâùU^ ieKûe Gjûe gûi^
ùWûe i©ðcìkK bûùa Pú^Kê jÉû«e Keò[ôùfö ùMûUòG ù\g Kò«ê \êAUò gûi^ aýaiÚû
@«MðZ jõKõ Pú^Kê \ò@û~ûA[ôfûö 1104 aMð Kòcò aògòÁ Gjò @û]ê^òK ijee R^iõLýû
74 flö GVûùe Pú^ ùKùaùjùf Kcêý^òÁ gûi^ f\òù\a ^ûjó ùaûfò i©ð [ôfûö GjûKê
@ûf`û ùMäûaûf iòUò bûùa _eòMYòZ Keû~ûGö ù~CñVûùe aògße @MâYú @[ðù^÷ZòK iõiÚûMêWòK
MXòCVòQ«òö iêCy @…ûkòKûùe _eò_ì‰ð jõKõe cêŠ_òQû @ûd aògße iaêVûeê aòKgòZ ù\gcû^u
ijòZ icû^ö GVûùe ùfûKcû^u c¤ùe gévkû mû^ GùZ @]ôK ù~, icùÉ icé¡ I
aò©gûkú ùjûA[ôùf aò 90 _âZògZ ùfûK iaðiû]ûeY _eòaj^ aýaiÚû C_ùbûM Ke«òö
_fð ^\úe ^òcðk Rkeûgòeê ùaûjò@ûiê[ôaû gúZk iÜòMÛ I _â\ìhY ejòZ _a^ ù~ûMê Gjò \ßú_e
^ûc jêGZ 1780eê jò-@w-Kwþ eLû~ûA[ôfûö 1810ùe Gjò ijee ^ì@û a^ûc gê¡ò
ùjûA[ôfûö GVûKûe ùfûKcûù^ ù~bkò gévk ùicû^u Rúa^P~ðýû c¤ ùiZòKò cêq I
icé¡ û aâòUòg gûi^ @]ô^ùe [ôùf c¤ cêq ùPZ^û I Êû]ú^ZûKê jõKõaûiú ^òRe gûi^
aýaiÚû bûùa aûQòù^A[ôùfö ùZùa i©ðcìkK bûùa Gjû Pú^ @]ô^Kê @ûiò[ôùf c¤ PZêe
Pú^ ùKøgk Kâùc GVûKûe ùfûKu MYZªKê @_jeY Keò Kcêý^òÁ gûi^ f\òù\aûKê
C\ýc KeêQòö _âûd 13cûi ùjfû GVûùe Pú^ Kcêý^òÁ gûi^e ù~Cñ ùaûS f\òù\aûKê
ùPÁû Keê[ôfû, ZûjûKê Zúaâ aòùeû] ù~ûMê Pú^ ieKûe _QNê*û ù\AQ«òö Pú^ ieKûe
GVûùe fûMê Keò[ôaû aòaû\úd GKèþUâûWòKè^ aòfKê _âZýûjûe Keòù^aûKê ùghùe aû¤ ùjûAQ«òö
Gjò aòfKê jõKõaûiú aòùeû] Keò@ûiê[ôùfö `êýRòUòb @ù`Šið @ûŠ cêýPê@ûf fòMûf @ûiòÁû<
A^ Kâòcò^ûf cýûUið ùfMòiùfi^ aòf-2019 fûMê Keò Pú^ ieKûe jõKõaûiúu Êû]ú^ZûKê
@_jeY KeòaûKê C\ýc Keò[ôùfö MZ ù`aédûeúcûieê Gjò aòf @ûMZ ùjûA[ôfûö cKûC,
Pú^, ZûAIßû^e @_eû]úcû^u _ûAñ Gjò aòfùe [ôaû aýaiÚû jõKõaûiúu _ûAñ fûMê KeòaûKê
_âÉûa \ò@û~ûA[ôfûö 2018 cûyð 17ZûeòLùe ZûAIßû^ùe iõMVòZ GK jZýûKûŠ _ùe
Pú^ ieKûe Gjò aòf Wâû`Ö Keò[ôùfö jõKõe RùY ~êaK Pû^ Zw KûA Zûu aû§aú _ê^ jêý
Awuê ]eò QêUò KUûAaûKê ZûAIßû^ ~ûA[ôùfö ùiVûùe Zûu aû§aúuê jZýû Keò ù`eò@ûiò[ôùfö
ùjùf ZûAIßû^ I jõKõ c¤ùe ùKøYiò _âZý_ðY Pêqò^ûcû ^[ôaûeê Pû^u aòùeû]ùe ùKøYiò
@ûA^MZ Kû~ðýû^êÂû^ Keû~ûA_ûeê ^[ôfûö ZûAIßû^ I jõKõe aòKÌ aýaiÚûùe [ôaû \êaðkZû
ù~ûMê Gbkò iÚòZò C_êRò[ôfûö _âÉûaòZ aòf \ßûeû @_eû]úcûù^ Pú^e gq @ûA^eê elû_ûAaû_ûAñ
jõKõùe @ûiò @ûgâd ù^aû i¸a^ûjó ùaûfò Kêjû~ûC[ôfûö Kò«ê Gjû\ßûeû Pú^ ieKûe jõKõe
^ýûdòK aýaiÚû C_ùe ùLûfûùLûfò jÉùl_ Keòaûe aûU ùLûfò~ûA[û«ûö ùZYê Rê^ 9ZûeòLeê
Gjòaòf aòùeû]ùe Zúaâ @ûù¦ûk^ @ûe¸ ùjûA[ôfûö 10fleê @]ôK ùfûK eûÉûKê
IjäûA_Wò[ôùfö jõKõe cêLý Kû~ðý^òaðûjú @]ôKûeú Kýûeò fýûμu AÉ`û \ûaò Keò Äêf KùfRe
_òfûcûù^ c¤ @ûù¦ûk^ùe ù~ûMù\ùfö Rê^ 15ZûeòLùe Gjò aòfKê @^òŸðòÁ Kûk _ûAñ
iiù_Š Keò\ò@ûMfûö Gjò aòf cû¤cùe PZêe Pú^ jõKõe ^ýûdòK aýaiÚû Gaõ _ùe
gûi^ aýaiÚûKê ù~bkò @_jeY KeòaûKê hW~ª ePò[ôfû ZûjûKê jõKõ ùfûKcûù^ Zúaâ
aòùeû] Kùfö @ûù¦ûk^ GùZ ù~ûe\ûe ùjfû ù~, iaðiû]ûeY Kû~ðýûkd,gòlû^êÂû^ G_eòKò
NùeûA iõiÚûMêWòK c¤ Gjûe _âbûaeê a©òð_ûeò^[ôùfö ùghùe aû¤ ùjûA ùiù_Ö´e 4ùe
GjòaòfKê _âZýûjûe Keò^ò@û~ûAQòö 1987ùe Pú^ Gaõ jõKõ c¤ùe GK ùUeòùUûeò@ûf
_âò^iò_f iÚû_^û KeòaûKê C\ýc ùjûA[ôfûö ùÆgò@ûf Mî_ @` f’ @` \ jõKõ ùagòK f’
K^iêýùfUòb KcòUò Gjûe _âÉûa ù\A[ôfûö G[ô cêZûaK Pú^ Kò´û jõKõe ~\ò ùKøYiò aýqò
ùKøYiò @_eû] Kùe ùZùa ùi ù~CñVûùe @_eû] Keò[ôa ùiVûKûe _âPkòZ @ûA^
@«MðZ Zû aòùeû]ùe \ŠaýaiÚû Keû~òaö ùZùa 1997ùe jõKõ Pú^ @]ô^Kê @ûiòaû
_ùe GVûKûe ùfûKcûù^ @]ôK @iêelòZ ùjûA_Wò[ôùfö jõKõe MYZª i_laû\ú R^_âZò^ò]ô
cûUò fò’ Gjò aýaiÚû aòùeû]ùe cêjñ ùLûfò[ôùfö ùZùa ùiùaVûeê @ûRò _~ðý« Gjò \ߦß
bòZùe jõKõ ejò@ûiòQòö 1997eê @ûRò _~ðý« jõKõ RùY ùjùf @_eû]ôKê Pú^ jûZùe
@_ðY Keò^ûjó Kò«ê Pú^ jõKõKê ^òRe cêLý iÚkbûMe GK @õg ùaûfò _eòMYòZ Keê[ôaûeê
GVûùe c¤ Pú^ùe _âPkòZ Kcêý^òÁ gûi^ I aòPûe aýaiÚû _âùdûM KeòaûKê C\ýc KeêQòö
ùZùa MZahð jõKõe 19ahðúd ~êaK Pû^ Zûu aû§aúuê \êÃcð Keò MbðaZú KeûAaû
_ùe Zûuê ZûAIßû^ ù^A ^òcðc bûùa jZýû Keò[ôùf Zûjû _ùe Pú^ ieKûe @_eû]ô
_âZý_ðY aýaiÚû fûMê Keòaû @ûkùe jõKõe aòPûeaýaiÚûKê @_jeY Keòaû _ûAñ GK_âKûe
hW~ª ePò[ôùfö ~\ò ùKak @_eû]ôu _âZý_ðY _ûAñ Pú^ @ûMâjú [ôfû ùZùa G[ôù^A
jõKõ _âgûiKu ij GK \ßò_lúd Pêqò^ûcû Keû~ûA_ûeò[û«ûö Gjû ^Keò jõKõ _âgûiK iò]û
ù~Cñ aòaû\úd aòf @ûYò[ôùf ùi[ôeê RYû_Wê[ôfû GVûKûe _âgûiK Pú^ jûZùe iμì‰ð aòKâò
ùjûAiûeòQ«ò Kò´û Pú^e _âbûaùe Kû~ðý KeêQ«òö iùPZ^ jõKõ aûiú Pú^e Gbkò c¦
CùŸgýKê bfbûùa aêSòù^A[ôùfö ùZYê GjûKê _âZòaû\ Keòaû @ûe¸ Keòù\A[ôùfö ùKøYiò
ibýù\g aû icûR @_eû]Kê _âgâd \òG^ûjóö jõKõ GK aòKgòZ ijeö GVûKûeùfûKcûù^
gòlòZ I iùPZKö ùicûù^ c¤ GK @_eû]cêq icûR Pûjû«òö Kò«ê hW~ª Keò ùicû^u
ÊZªZû I Êû]ú^Zû @_jeY Keòaûe C\ýcKê ùicûù^ ù~bkò i`kZû_ìaðK _âZòùeû]
Keò_ûeòQ«ò Zûjû _âgõiûù~ûMýö Gjò NUYûeê Pú^ CPòZ gòlûfûb Keòaû CPòZö iûcýaû\ú
ùiûbòGZ dê^òd^e _Z^ _ùe Pú^ ùjCQò Gbkò GK Kcêý^òÁ ù\g ù~CñVûùe aýqòMZ
Êû]ú^Zû, @bòaýqòe Êû]ú^Zû ^ûjóö GVûùe cêq iû´û\òKZûKê c¤ _âZòa§òZ Keû~ûGö
G_eòKò jõKõùe c¤ Pú^ @^êeì_ aýaiÚû fûMê KeòQòö MZ cûyð cûieê GVûùe ù~Cñ
@ûù¦ûk^ @ûe¸ ùjûA[ôfû ZûjûKê P_ûAù\aû _ûAñ Pú^ GVûKûe iû´û\òKcû^uê jZýû
Keò[ôaûe @bòù~ûM Keû~ûGö A<eù^U , ùiûiò@ûf còWò@û C_ùe KUKYû fMûAaûKê
C\ýc Keò[ôaû Kêjû~ûGö G[ô_ìaðeê Zò@û^û^ùc^ QK NUYû Pú^e GKQZâaû\ú gûi^e
_eòPd ù\A[ôfûö ùiVûùe jRûejRûe MYZª i_laû\ú QûZâQûZâúcû^uê Pú^ a§êK cê^ùe
Pê_ KeûAù\A[ôfûö icMâ aògß ùiùZùaùk Gjûe ^ò¦û Keò[ôfûö Kò«ê Pú^ ùiiaêKê
_âZýûLýû^ Keò Gjûe \c^fúkû Rûeò eLò[ôfûö ùiùaVûeê Pú^ùe ùKøYiò aW MYZª
i_l @ûù¦ûk^ ùjûA^ûjòñö ùag KòQòahðe @«e _ùe Gùa jõKõùe Gbkò _â\gð^ ù\LòaûKê
còkò[ôfû ~ûjû Pú^ ieKûeuê _QNê*û ù\aûKê aû¤ KeòQòö G[ôeê Pú^ aêSò~òaû \eKûe ù~,
cYòh _gêbkò a*òaû _ûAñ @ûiò^ûjóö aâGfe KêKêWûcû^uê ù~bkò GK bûWò c¤ùe _ýûK Keò
eLû~ûG, icdû^êiûùe Lû\ý \ò@û~ûG, _âùZýK \ò^ IRk Keû~ûG, GK ^òŸòðÁ IR^e
ùjûAMùf,GjûKê KûUò ù_âûùii Keò\ò@û~ûGö Pú^ Gjûe ^ûMeòK cû^uê aâGfe KêKêWû
bûaòQòö ù~Cñcû^ue ùKøYiò Êû]ú^Zû aû ^òRe iéR^gúkZû _âKûg Keòaûe iêù~ûM ^ûjóö
GK bûWò bòZùe KG\ú bkò Rúa^ a*òaûKê ùicûù^ aû¤ jê@«òö ù~êCñVûùe Rúa^e
ùKøYiò cìfý ^ûjóö geúe _wêùjùf ieKûe CVûAù^A Aù¬Kè^ ù\A jZýû Ke«òö
bò^Ülc gògê R^à ùjC ùjC ZûKê céZêý C_jûe \ò@û~ûGö Pú^ Gbkò GK \êMðc gûi^e
@Kêjû aýaiÚûö ù~CñVûùe cêjñ ùLûfòaûKê KûjûKê iêù~ûM còùk^ûjòñö ]cðúd Êû]ú^Zû ùaûfò
KòQò ^ûjóö IßòNe cêifcû^cû^uê Pú^ ù~bkò ^ò~ðûZ^û \òG Zûjû icMâ AifûcòK ù\Lê[þôùf
c¤ ^úea ejòaûKê aû¤ jêGö GVûKûe cêifcû^cû^uê ùeûRû icdùe cûWò aiò c\ I
Nêhêeúcûõi Lê@û~ûGö ^LûAùf _ûUòùe MûRe I cìkû b©ðò Keò\ò@û~ûGö ùicû^uê a¦ú Neê
GK bò^Ü gòaòeùe eLû~ûA gâc @û\ûd Keû~ûGö Gbkò KUKYû jêGZ cêifcû^cûù^ @^ý
ùKøYiò ù\gùe ùbûMê^[ôùaö MZ cûyð cûieê jõKõùe ùjC[ôaû aòù\âûj _eòù_âlúùe
jRûe jRûe aòù\âûjúuê Pú^ jZýû KeòQòö Zûjûe Kò«ê ùKøYiò Lae aû jòiûa aògßaûiúuê
ù\A^ûjòñ Pú^ö Pú^ ùKak GK @aògßÉ eûÁâ ^êùjñ, Gjû iμì‰ð cû^aaû\e @_eû]úö @ûRò
jõKõaûiú Pú^Kê _QNê*û ù\aû _ûAñ aû¤ KeòQ«òö jêGZ Gjû \c^ ùjûA ejò[ôaû Pú^aûiúu
c^ùe MYZª _ûAñ ^ìZ^ @ûgû I i¸ûa^ûe KòeY iéÁò Keòaö
KûeY Pú^¨e eji¥Kê ùb\ Keòaû ùLû\¨ Pú^e ijûdZû aò^û i¸a ^êùjñ û Pú^ùe ùKak
PûA^û ùfûKu QWÿû @^¥ KòQò ùQûUò@û Rò^òh ù\LôaûKê còùk^ûjóö WâûM^ cûUòeê C_ôû\òZ
iaêKòQò aògûk I bdue ùjûA[ûG û
Pú^e iaê Kû~ýð I aýaiÚû c¤ bd i*ûeKûeú û Gjûe \c^Kûeú I MYZª aòùeû]ú gûi^
ùiVûKûe ùfûKuê bdbúZ Keò eLòaû ij iaê _âKûee cû^aòK @]ôKûeeê a*òZ KeòQòö
GVûùe Kcêý^òÁ gûi^ Pú^Kê Gbkò GK ùRfLû^ûùe _eòYZ KeòQò, ù~CñVûùe aýqò
Êû]ú^Zû Z \ìee K[û cYòh cYòh ùjûA a*òaû iÚòZòùe ^ûjóö cYòhe Azû, iéR^gúkZû,
aýqòMZ @ûgû, @ûKûõlû KòQò ^ûjóö GVûùe _âZòùeû] Kùf MêkòLûAaûKê _ùWö Pú^e Gbkò
\c^ ^úZò GVûKûe ùfûKuê _gê ic Rúa^ a*òaûKê aû¤ KeòQòö bûeZúd aýaiûdúu
Kûeaûe ù~ûMê MXòCVò[ôaû \lòY Pú^e _f ^\ú @aaûjòKûe jõKõ \ßú_ 1842ùe _â[c
@`òc ~ê¡ _ùe aâòUòg iûcâûRý @]ô^Kê @ûiò[ôfûö 1997ùe aòâùU^ ieKûe Gjûe gûi^
ùWûe i©ðcìkK bûùa Pú^Kê jÉû«e Keò[ôùfö ùMûUòG ù\g Kò«ê \êAUò gûi^ aýaiÚû
@«MðZ jõKõ Pú^Kê \ò@û~ûA[ôfûö 1104 aMð Kòcò aògòÁ Gjò @û]ê^òK ijee R^iõLýû
74 flö GVûùe Pú^ ùKùaùjùf Kcêý^òÁ gûi^ f\òù\a ^ûjó ùaûfò i©ð [ôfûö GjûKê
@ûf`û ùMäûaûf iòUò bûùa _eòMYòZ Keû~ûGö ù~CñVûùe aògße @MâYú @[ðù^÷ZòK iõiÚûMêWòK
MXòCVòQ«òö iêCy @…ûkòKûùe _eò_ì‰ð jõKõe cêŠ_òQû @ûd aògße iaêVûeê aòKgòZ ù\gcû^u
ijòZ icû^ö GVûùe ùfûKcû^u c¤ùe gévkû mû^ GùZ @]ôK ù~, icùÉ icé¡ I
aò©gûkú ùjûA[ôùf aò 90 _âZògZ ùfûK iaðiû]ûeY _eòaj^ aýaiÚû C_ùbûM Ke«òö
_fð ^\úe ^òcðk Rkeûgòeê ùaûjò@ûiê[ôaû gúZk iÜòMÛ I _â\ìhY ejòZ _a^ ù~ûMê Gjò \ßú_e
^ûc jêGZ 1780eê jò-@w-Kwþ eLû~ûA[ôfûö 1810ùe Gjò ijee ^ì@û a^ûc gê¡ò
ùjûA[ôfûö GVûKûe ùfûKcûù^ ù~bkò gévk ùicû^u Rúa^P~ðýû c¤ ùiZòKò cêq I
icé¡ û aâòUòg gûi^ @]ô^ùe [ôùf c¤ cêq ùPZ^û I Êû]ú^ZûKê jõKõaûiú ^òRe gûi^
aýaiÚû bûùa aûQòù^A[ôùfö ùZùa i©ðcìkK bûùa Gjû Pú^ @]ô^Kê @ûiò[ôùf c¤ PZêe
Pú^ ùKøgk Kâùc GVûKûe ùfûKu MYZªKê @_jeY Keò Kcêý^òÁ gûi^ f\òù\aûKê
C\ýc KeêQòö _âûd 13cûi ùjfû GVûùe Pú^ Kcêý^òÁ gûi^e ù~Cñ ùaûS f\òù\aûKê
ùPÁû Keê[ôfû, ZûjûKê Zúaâ aòùeû] ù~ûMê Pú^ ieKûe _QNê*û ù\AQ«òö Pú^ ieKûe
GVûùe fûMê Keò[ôaû aòaû\úd GKèþUâûWòKè^ aòfKê _âZýûjûe Keòù^aûKê ùghùe aû¤ ùjûAQ«òö
Gjò aòfKê jõKõaûiú aòùeû] Keò@ûiê[ôùfö `êýRòUòb @ù`Šið @ûŠ cêýPê@ûf fòMûf @ûiòÁû<
A^ Kâòcò^ûf cýûUið ùfMòiùfi^ aòf-2019 fûMê Keò Pú^ ieKûe jõKõaûiúu Êû]ú^ZûKê
@_jeY KeòaûKê C\ýc Keò[ôùfö MZ ù`aédûeúcûieê Gjò aòf @ûMZ ùjûA[ôfûö cKûC,
Pú^, ZûAIßû^e @_eû]úcû^u _ûAñ Gjò aòfùe [ôaû aýaiÚû jõKõaûiúu _ûAñ fûMê KeòaûKê
_âÉûa \ò@û~ûA[ôfûö 2018 cûyð 17ZûeòLùe ZûAIßû^ùe iõMVòZ GK jZýûKûŠ _ùe
Pú^ ieKûe Gjò aòf Wâû`Ö Keò[ôùfö jõKõe RùY ~êaK Pû^ Zw KûA Zûu aû§aú _ê^ jêý
Awuê ]eò QêUò KUûAaûKê ZûAIßû^ ~ûA[ôùfö ùiVûùe Zûu aû§aúuê jZýû Keò ù`eò@ûiò[ôùfö
ùjùf ZûAIßû^ I jõKõ c¤ùe ùKøYiò _âZý_ðY Pêqò^ûcû ^[ôaûeê Pû^u aòùeû]ùe ùKøYiò
@ûA^MZ Kû~ðýû^êÂû^ Keû~ûA_ûeê ^[ôfûö ZûAIßû^ I jõKõe aòKÌ aýaiÚûùe [ôaû \êaðkZû
ù~ûMê Gbkò iÚòZò C_êRò[ôfûö _âÉûaòZ aòf \ßûeû @_eû]úcûù^ Pú^e gq @ûA^eê elû_ûAaû_ûAñ
jõKõùe @ûiò @ûgâd ù^aû i¸a^ûjó ùaûfò Kêjû~ûC[ôfûö Kò«ê Gjû\ßûeû Pú^ ieKûe jõKõe
^ýûdòK aýaiÚû C_ùe ùLûfûùLûfò jÉùl_ Keòaûe aûU ùLûfò~ûA[û«ûö ùZYê Rê^ 9ZûeòLeê
Gjòaòf aòùeû]ùe Zúaâ @ûù¦ûk^ @ûe¸ ùjûA[ôfûö 10fleê @]ôK ùfûK eûÉûKê
IjäûA_Wò[ôùfö jõKõe cêLý Kû~ðý^òaðûjú @]ôKûeú Kýûeò fýûμu AÉ`û \ûaò Keò Äêf KùfRe
_òfûcûù^ c¤ @ûù¦ûk^ùe ù~ûMù\ùfö Rê^ 15ZûeòLùe Gjò aòfKê @^òŸðòÁ Kûk _ûAñ
iiù_Š Keò\ò@ûMfûö Gjò aòf cû¤cùe PZêe Pú^ jõKõe ^ýûdòK aýaiÚû Gaõ _ùe
gûi^ aýaiÚûKê ù~bkò @_jeY KeòaûKê hW~ª ePò[ôfû ZûjûKê jõKõ ùfûKcûù^ Zúaâ
aòùeû] Kùfö @ûù¦ûk^ GùZ ù~ûe\ûe ùjfû ù~, iaðiû]ûeY Kû~ðýûkd,gòlû^êÂû^ G_eòKò
NùeûA iõiÚûMêWòK c¤ Gjûe _âbûaeê a©òð_ûeò^[ôùfö ùghùe aû¤ ùjûA ùiù_Ö´e 4ùe
GjòaòfKê _âZýûjûe Keò^ò@û~ûAQòö 1987ùe Pú^ Gaõ jõKõ c¤ùe GK ùUeòùUûeò@ûf
_âò^iò_f iÚû_^û KeòaûKê C\ýc ùjûA[ôfûö ùÆgò@ûf Mî_ @` f’ @` \ jõKõ ùagòK f’
K^iêýùfUòb KcòUò Gjûe _âÉûa ù\A[ôfûö G[ô cêZûaK Pú^ Kò´û jõKõe ~\ò ùKøYiò aýqò
ùKøYiò @_eû] Kùe ùZùa ùi ù~CñVûùe @_eû] Keò[ôa ùiVûKûe _âPkòZ @ûA^
@«MðZ Zû aòùeû]ùe \ŠaýaiÚû Keû~òaö ùZùa 1997ùe jõKõ Pú^ @]ô^Kê @ûiòaû
_ùe GVûKûe ùfûKcûù^ @]ôK @iêelòZ ùjûA_Wò[ôùfö jõKõe MYZª i_laû\ú R^_âZò^ò]ô
cûUò fò’ Gjò aýaiÚû aòùeû]ùe cêjñ ùLûfò[ôùfö ùZùa ùiùaVûeê @ûRò _~ðý« Gjò \ߦß
bòZùe jõKõ ejò@ûiòQòö 1997eê @ûRò _~ðý« jõKõ RùY ùjùf @_eû]ôKê Pú^ jûZùe
@_ðY Keò^ûjó Kò«ê Pú^ jõKõKê ^òRe cêLý iÚkbûMe GK @õg ùaûfò _eòMYòZ Keê[ôaûeê
GVûùe c¤ Pú^ùe _âPkòZ Kcêý^òÁ gûi^ I aòPûe aýaiÚû _âùdûM KeòaûKê C\ýc KeêQòö
ùZùa MZahð jõKõe 19ahðúd ~êaK Pû^ Zûu aû§aúuê \êÃcð Keò MbðaZú KeûAaû
_ùe Zûuê ZûAIßû^ ù^A ^òcðc bûùa jZýû Keò[ôùf Zûjû _ùe Pú^ ieKûe @_eû]ô
_âZý_ðY aýaiÚû fûMê Keòaû @ûkùe jõKõe aòPûeaýaiÚûKê @_jeY Keòaû _ûAñ GK_âKûe
hW~ª ePò[ôùfö ~\ò ùKak @_eû]ôu _âZý_ðY _ûAñ Pú^ @ûMâjú [ôfû ùZùa G[ôù^A
jõKõ _âgûiKu ij GK \ßò_lúd Pêqò^ûcû Keû~ûA_ûeò[û«ûö Gjû ^Keò jõKõ _âgûiK iò]û
ù~Cñ aòaû\úd aòf @ûYò[ôùf ùi[ôeê RYû_Wê[ôfû GVûKûe _âgûiK Pú^ jûZùe iμì‰ð aòKâò
ùjûAiûeòQ«ò Kò´û Pú^e _âbûaùe Kû~ðý KeêQ«òö iùPZ^ jõKõ aûiú Pú^e Gbkò c¦
CùŸgýKê bfbûùa aêSòù^A[ôùfö ùZYê GjûKê _âZòaû\ Keòaû @ûe¸ Keòù\A[ôùfö ùKøYiò
ibýù\g aû icûR @_eû]Kê _âgâd \òG^ûjóö jõKõ GK aòKgòZ ijeö GVûKûeùfûKcûù^
gòlòZ I iùPZKö ùicûù^ c¤ GK @_eû]cêq icûR Pûjû«òö Kò«ê hW~ª Keò ùicû^u
ÊZªZû I Êû]ú^Zû @_jeY Keòaûe C\ýcKê ùicûù^ ù~bkò i`kZû_ìaðK _âZòùeû]
Keò_ûeòQ«ò Zûjû _âgõiûù~ûMýö Gjò NUYûeê Pú^ CPòZ gòlûfûb Keòaû CPòZö iûcýaû\ú
ùiûbòGZ dê^òd^e _Z^ _ùe Pú^ ùjCQò Gbkò GK Kcêý^òÁ ù\g ù~CñVûùe aýqòMZ
Êû]ú^Zû, @bòaýqòe Êû]ú^Zû ^ûjóö GVûùe cêq iû´û\òKZûKê c¤ _âZòa§òZ Keû~ûGö
G_eòKò jõKõùe c¤ Pú^ @^êeì_ aýaiÚû fûMê KeòQòö MZ cûyð cûieê GVûùe ù~Cñ
@ûù¦ûk^ @ûe¸ ùjûA[ôfû ZûjûKê P_ûAù\aû _ûAñ Pú^ GVûKûe iû´û\òKcû^uê jZýû
Keò[ôaûe @bòù~ûM Keû~ûGö A<eù^U , ùiûiò@ûf còWò@û C_ùe KUKYû fMûAaûKê
C\ýc Keò[ôaû Kêjû~ûGö G[ô_ìaðeê Zò@û^û^ùc^ QK NUYû Pú^e GKQZâaû\ú gûi^e
_eòPd ù\A[ôfûö ùiVûùe jRûejRûe MYZª i_laû\ú QûZâQûZâúcû^uê Pú^ a§êK cê^ùe
Pê_ KeûAù\A[ôfûö icMâ aògß ùiùZùaùk Gjûe ^ò¦û Keò[ôfûö Kò«ê Pú^ ùiiaêKê
_âZýûLýû^ Keò Gjûe \c^fúkû Rûeò eLò[ôfûö ùiùaVûeê Pú^ùe ùKøYiò aW MYZª
i_l @ûù¦ûk^ ùjûA^ûjòñö ùag KòQòahðe @«e _ùe Gùa jõKõùe Gbkò _â\gð^ ù\LòaûKê
còkò[ôfû ~ûjû Pú^ ieKûeuê _QNê*û ù\aûKê aû¤ KeòQòö G[ôeê Pú^ aêSò~òaû \eKûe ù~,
cYòh _gêbkò a*òaû _ûAñ @ûiò^ûjóö aâGfe KêKêWûcû^uê ù~bkò GK bûWò c¤ùe _ýûK Keò
eLû~ûG, icdû^êiûùe Lû\ý \ò@û~ûG, _âùZýK \ò^ IRk Keû~ûG, GK ^òŸòðÁ IR^e
ùjûAMùf,GjûKê KûUò ù_âûùii Keò\ò@û~ûGö Pú^ Gjûe ^ûMeòK cû^uê aâGfe KêKêWû
bûaòQòö ù~Cñcû^ue ùKøYiò Êû]ú^Zû aû ^òRe iéR^gúkZû _âKûg Keòaûe iêù~ûM ^ûjóö
GK bûWò bòZùe KG\ú bkò Rúa^ a*òaûKê ùicûù^ aû¤ jê@«òö ù~êCñVûùe Rúa^e
ùKøYiò cìfý ^ûjóö geúe _wêùjùf ieKûe CVûAù^A Aù¬Kè^ ù\A jZýû Ke«òö
bò^Ülc gògê R^à ùjC ùjC ZûKê céZêý C_jûe \ò@û~ûGö Pú^ Gbkò GK \êMðc gûi^e
@Kêjû aýaiÚûö ù~CñVûùe cêjñ ùLûfòaûKê KûjûKê iêù~ûM còùk^ûjòñö ]cðúd Êû]ú^Zû ùaûfò
KòQò ^ûjóö IßòNe cêifcû^cû^uê Pú^ ù~bkò ^ò~ðûZ^û \òG Zûjû icMâ AifûcòK ù\Lê[þôùf
c¤ ^úea ejòaûKê aû¤ jêGö GVûKûe cêifcû^cû^uê ùeûRû icdùe cûWò aiò c\ I
Nêhêeúcûõi Lê@û~ûGö ^LûAùf _ûUòùe MûRe I cìkû b©ðò Keò\ò@û~ûGö ùicû^uê a¦ú Neê
GK bò^Ü gòaòeùe eLû~ûA gâc @û\ûd Keû~ûGö Gbkò KUKYû jêGZ cêifcû^cûù^ @^ý
ùKøYiò ù\gùe ùbûMê^[ôùaö MZ cûyð cûieê jõKõùe ùjC[ôaû aòù\âûj _eòù_âlúùe
jRûe jRûe aòù\âûjúuê Pú^ jZýû KeòQòö Zûjûe Kò«ê ùKøYiò Lae aû jòiûa aògßaûiúuê
ù\A^ûjòñ Pú^ö Pú^ ùKak GK @aògßÉ eûÁâ ^êùjñ, Gjû iμì‰ð cû^aaû\e @_eû]úö @ûRò
jõKõaûiú Pú^Kê _QNê*û ù\aû _ûAñ aû¤ KeòQ«òö jêGZ Gjû \c^ ùjûA ejò[ôaû Pú^aûiúu
c^ùe MYZª _ûAñ ^ìZ^ @ûgû I i¸ûa^ûe KòeY iéÁò Keòaö
Comments
Post a Comment